เข็มรัฎฐาภิรักษ์

 

                  เข็มรัฎฐาภิรักษ์ เป็นเครื่องหมายวิทยฐานะสำหรับผู้สำเร็จการศึกษา จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร กำเนิดขึ้นตามระเบียบกระทรวงกลาโหมว่าด้วยวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. 2498 และเริ่มใช้ตั้งแต่การศึกษารุ่นแรก (ประจำปี พ.ศ. 2498 – 2499 ) เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน
                 
การออกแบบเข็มรัฎฐาภิรักษ์ดำริโดย พลโทขุนสุรพลพิเชฎฐ์ (สุรพล สุรพลพิเชฎฐ์) เจ้ากรมการศึกษาวิจัยและผู้อำนวยการวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรขณะนั้น เป็นผู้มอบหมายให้ร้อยตรี โพธิ์ อินทรเทวี (ปัจจุบันเป็นนายทหารนอกราชการยศ พันเอก (พิเศษ) นายทหารช่างเขียนของวิทยาลัย เป็นผู้ออกแบบ โดยให้แนวความคิดว่าควรมีลักษณะคล้ายเข็มเสนาธิปัตย์แต่เป็นรูปโล่ ประกอบด้วยรูปที่มีความหมายถึงหน่วยงานต่าง ๆ ของนักศึกษา และการผนึกกำลังเพื่อสร้างความมั่นคงแก่ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์
                 
ร้อยตรี โพธิ์ อินทรเทวี ได้ออกแบบเข็มรัฎฐาภิรักษ์ภาพร่างประมาน 20 แบบ ผู้อำนายการวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรและนักศึกษาฯ รุ่นที่ 1 ได้ร่วมกันพิจารณาและคัดเลือกแบบที่เหมาะสมจำนวนหนึ่งนำเรียนขออนุมัติจอมพลหลวงพิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ซึ่งเป็นผู้บัญชาการวิทยลัยป้องกันราชอาณาจักรโดยตำแหน่งผู้บัญชาการวิทยาลัยฯ ได้สั่งให้พลตรี บูลศักดิ์ วรรณมาส เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมส่งแบบไปให้ นายสนิท ดิษฐพันธุ์ อาจารย์มหาวิทยลัยศิลปากรพิจารณาคัดเลือกพร้อมทั้งแก้ไขให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ด้วยการเพิ่มฐานสำหรับเป็นที่ยืนของราชสีห์และคชสีห์กับแก้ไขรูปทรงของโล่ให้สวยงามยิ่งขึ้นเท่านั้น จากนั้นจึงได้อนุมัติให้ใช้เป็นเข็มวิทยฐานะ สำหรับผู้สำเร็จ การศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ตามระเบียบกระทรวงกลาโหม ว่าด้วยวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. 2498
                 
เข็มรัฎฐาภิรักษ์ มีลักษณะเป็นรูปโล่ ทำด้วยโลหะพื้นลงยาสีฟ้าอ่อนขลิบทองโดยรอบ มีแถบธงชาติลงยาพาดกลางเฉียงขึ้น จากขวาไปซ้ายประดับด้วยพระมหามงกุฎทองเปล่งรัศมีเหนืออุณาโลม ซึ่งอยู่เบื้องบนรูปจักรและสมอ มีปีกนกออกจาก รูปจักรโอบล้อมพระมหามงกุฎต่อจากรูปสมอลงมาเป็นช่อชัยพฤกษ์ และครึ่งวงกลมล้อมดาวห้าแฉก สองข้างช่อชัยพฤกษ์ประดับด้วยรูปคชสีห์และรูป ราชสีห์ยืนแผ่นหันหน้าเข้าหากัน อยู่บนฐานทางด้านขาและซ้ายของรูปข้างละตัว
                 
สัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นเข็มรัฎฐาภิรักษ์มีดังนี้

  • รูปทรงของเข็มที่เป็นรูปโล่ หมายถึงสิ่งที่ใช้ป้องกันภัยและอันตรายเมื่อนำมาใช้ร่วมกับภาพธงชาติ จึงมีความหมายถึงการป้องกันประเทศชาติให้อยู่รอดปลอดภัย
  • แถบธงชาติไทย หมายถึง ราชอาณาจักรไทย
  • สีฟ้าอ่อน ซึ่งเป็นสีของพื้นโล่เป็นสีของท้องฟ้าอันเป็นสิ่งที่สูงส่ง มีความหมายว่าเป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของประเทศ
  • พระมหามงกุฎพร้อมรัศม ี หมายถึงสถาบันกษัตริย์
  • อุณาโลม เป็นเครื่องหมายที่ใช้ในพิธีทางศาสนาโดยทั่วไปจึงนำมาใช้เพื่อให้หมายถึง ศาสนาประจำชาติ
  • จักร หมายถึง กองทัพบก
  • สมอเรือ หมายถึง กองทัพเรือ
  • ปีกนก หมายถึง กองทัพอากาศ
  • ราชสีห์และคชสีห ์ เป็นส่วนหนึ่งของ ตราประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและสำนักนายกรัฐมนตรี หมายรวมถึงกระทรวง ทบวงต่าง ๆ
  • ดาว (ห้าแฉก ) หมายถึง การผนึกกำลัง ต่าง ๆ ทั้ง 5 ฝ่าย (ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ และพลเรือน) ให้เป็นหนึ่งเดียว
  • ช่อชัยพฤกษ์ หมายถึง ชัยชนะอันเกิดจากความสามัคคี ความพร้อมเพรียงกันของบุคคลทุกฝ่ายในชาติ


              

 

ที่มาข้อมูลโดย  ::  นักศึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร วปอ. 2546

.................................................................

 

:::  Design for IE5 800x600  , Text Size = Medium  :::