เข็มวชิราวุธ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์

 

                  “ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์” เป็นหน่วยทหารที่ได้รับการจัดตั้งขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งขณะนั้นพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวยังดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช อีกทั้งยังทรงดำรงตำแหน่งเป็นผู้บังคับการพิเศษของกรมฯ เป็นพระองค์แรก เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงเป็นมิ่งขวัญแก่กำลังพล กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ โดย พันเอก อัมพร เศวตเศรนี (ผบ.ร.๑๑ รอ. ในขณะนั้น) จึงขออนุมัติกระทรวงกลาโหม ให้นำเครื่องหมาย “เข็มวชิราวุธ” อันเป็นตราเครื่องหมายประจำพระองค์มาประดับเครื่องแบบข้าราชการ และมอบแก่ผู้ที่ทำคุณงามความดีเป็นการเชิดชูเกียรติแก่วงศ์ตระกูลสืบไป โดยมีผู้บังคับการกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์เป็นผู้มีอำนาจในการพิจารณามอบ
                  เครื่องหมายวชิราวุธนั้นบ่งความหมายถึงพระนามเดิม “มหาวชิราวุธ” ของพระองค์ท่าน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเป็นตราประจำพระองค์ขึ้นเมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๕๔ สำหรับประทับกำกับเอกสารต่างๆ เรียกว่า “พระราชลัญจกร พระวชิระ” ประจำพระองค์ ภายหลังที่เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แล้วพระราชลัญจกรนี้มีลักษณะเป็นดวงตรารูปกลมรี ตรงกลางเป็นรูปวชิราวุธ เปล่งรัศมีประดิษฐาน เหนือพานแว่นฟ้า บนตั่งเท้าสิงห์ มีฉัตร ๕ ชั้นกระหนาบทั้งสองข้าง ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเครื่องหมายในพระองค์รูปวชิราวุธแบบต่างๆ ขึ้น ประกอบเครื่องอิสริยาภรณ์ หรือ เข็มบำเหน็จความชอบในพระองค์ และได้สร้างสืบต่อมาจนกระทั่งปัจจุบัน โดยรูปแบบวชิราวุธของเครื่องหมายในพระองค์ ได้แก่
                  แบบวชิราวุธคมเดี่ยว มีคมแยกเป็น ๔ แฉก ทุกแฉกหันคมออก ปลายแหลมโค้งเข้าหาปลายแฉกกลาง ซึ่งโผล่ขึ้นตรงๆ จากฐานเดียวกันมีด้ามจับเสมอ และสั้นพอที่จะจับด้วยมือเพียงข้างเดียว แบ่งได้เป็น ๒ ประเภท คือ ประเภทใช้เต็มองค์ และประเภทใช้เฉพาะส่วนยอด
                  แบบวชิราวุธคมคู่ มีคมที่ปลายทั้งสองเหมือนกัน และสามารถขยายด้ามตรงกลางให้ยาวออกได้ คมมีลักษณะเช่นเดียวกับแบบวชิราวุธคมเดี่ยว ส่วนด้ามถือตรงกลางมีลักษณะกลมยาว ตรงกลางกว้างกว่าปลายทั้งสองข้าง วชิราวุธคมคู่นี้มักจะโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นด้วยเงินล้วนและใช้ประกอบร่วมกับ พระมหามงกุฎอุนาโลม ใช้เป็นตราหน้าหมวกข้าราชการในพระราชสำนัก และของกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ รวมทั้งใช้เป็นตรารูปพระมหามงกุฎวชิราวุธดังกล่าว ประดิษฐานเหนือรูปครุฑพ่าห์ในราชการกระทรวงวังอีกด้วย
                  ผู้ที่ได้รับเข็มเครื่องหมายวชิราวุธนั้นจะต้องดำรงรักษาคุณค่า และความศักดิ์สิทธิ์ในเครื่องหมาย อันเป็นเครื่องหมายแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อดำรงพระเกียรติของพระองค์ท่านผู้ทรงเป็นที่เคารพเทิดทูน และเป็นมิ่งขวัญของทหารกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ตลอดจนคนไทยให้สูงเด่นงามสง่าสืบไป

 

ข้อมูลโดย :: กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์

.................................................................

 

:::  Design for IE5 800x600  , Text Size = Medium  :::